AZALEA. Aquarel, Carl Larsson, 1906.
De azalea op de voorgrond versterkt de warme blik van Karin terwijl zij bij het weefgetouw staat. Haar creativiteit brengt leven in een uniek huis waar zij meubels, textiel, kleding en het interieur ontwerpt. Karins stempel wordt een centraal onderdeel van haar en Carls gezamenlijke kunstenaarschap. Zij weeft modernistische wandtapijten, borduurt kussens en creëert een nieuwe mode voor het gezin. Zij ontwerpt avant-gardistische meubels en vindt praktische oplossingen voor de inrichting. Via de motieven uit het huis verspreiden de ideeën zich snel.
GEBOREN: 3 oktober 1859 in Örebro, groeide op in Hallsberg.
OPLEIDING: Franska skolan, Slöjdskolan en de Kunstacademie.
FAMILIE: Adolf en Hilda Bergöö. Broers en zussen Per, getrouwd met Anna, en Stina, getrouwd met Frank Bather. In 1883 getrouwd met Carl.
KINDEREN: Suzanne 1884–1958, Ulf 1887–1905, Pontus 1888–1984, Lisbeth 1891–1979, Brita 1893–1982, Mats 1894–1895 (overleed op de leeftijd van twee maanden), Kersti 1896–1975 en Esbjörn 1900–1937.
BELANGRIJKE JAARTALLEN: In 1882 vertrekt Karin naar de Scandinavische kunstenaarskolonie in Grez-sur-Loing in Frankrijk. Daar ontmoet zij Carl. Zij trouwen in 1883 en hun eerste kind, Suzanne, wordt geboren in 1884. In Sundborn zet Karin haar artistieke talenten om in de inrichting van het huis met vernieuwend textiel, moderne meubels en zelfontworpen kleding, waaronder het beroemde “Karin-schort”. Karins persoonlijke interieurstijl beleeft haar grote internationale doorbraak naar aanleiding van de grote Carl Larsson-tentoonstelling in het Victoria & Albert Museum in Londen in 1997.
OVERLEDEN: 18 februari 1928.
FOTO: Carl Larsson-gården.
FOTO: Carl Larsson-gården
Karin Larsson als klein meisje en later als volwassene samen met Albert Engström, Carl Larsson en Anders Zorn, 1905. Twee portretten die de ontwikkeling weerspiegelen van een leven in het teken van creativiteit.
FOTO: Vrienden van Karin Bergöö Larsson, 1904.
Karins ouderlijk huis, het Witte Huis, staat uiterst links. Hier woont de familie Bergöö samen met de gouvernante van de kinderen Anna Morien, grootmoeder Maja-Stina en tante Elise (Lisen) Sahlqvist, die later de hoedenwinkel uiterst rechts runde. In het midden staat het Bergöö-huis uit 1889, ontworpen door Ferdinand Boberg, met een winkelpand op de begane grond en een woning daarboven. Het Bergöö-huis werd pas gebouwd nadat Karin met Carl Larsson was getrouwd, dus daar heeft Karin nooit gewoond.
Karin Bergöö wordt in 1859 geboren in Örebro, maar groeit op in Hallsberg. Zij toont al vroeg artistiek talent, wat ertoe leidt dat zij mag studeren aan de Slöjdskolan in Stockholm en de Kunstacademie, iets wat in die tijd niet gebruikelijk was voor meisjes. Als jonge vrouw reist zij naar Frankrijk en maakt zij deel uit van de Scandinavische kunstenaarskolonie in Grez-sur-Loing. Daar ontmoet zij Carl in 1882 en ontstaat er een grote liefde. Terug in Zweden volgt het gezin Carls opdrachten naar Stockholm en Göteborg. Karins tijd wordt gevuld door kinderen en gezin, en zij hangt haar penselen aan de wilgen.
Karins vader Adolf Bergöö schenkt in 1888 het kleine huisje Lilla Hyttnäs aan het jonge gezin. Het huis groeit mee met de behoeften van het gezin en wordt in verschillende fasen uitgebouwd om ruimte te bieden aan zowel ateliers als plek voor iedereen. Hier kan Karin haar creativiteit de vrije loop laten en wordt zij een pionier op het gebied van Zweeds interieur en textielkunst. De gedurfde kleuren die het huis zijn karakter geven, zijn iets wat men nog nooit eerder heeft gezien.
BIJ HET KATTEGAT. Aquarel, Carl Larsson, 1887.
Karin en Carl wonen een korte periode in Varberg. Carl schildert Karin in een kustlandschap met Brita op schoot en een naaiwerkje in haar handen. Zij is een enorme werker en naait vrijwel alle kleding, zelfs de hoeden, voor zowel zichzelf als de kinderen.
“O, Karin, lief en zacht
O, Karin, schone goede lieve
Wij allen hebben Uw beeld
In onze harten te dragen”
Karin Larsson overlijdt in 1928 en wordt vandaag de dag beschouwd als een van de meest invloedrijke vrouwen binnen de Zweedse kunst en vormgeving aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Als textielkunstenaar, meubelontwerper en interieurarchitect creëert zij een volledig nieuwe esthetiek voor het Zweedse huis met lichte kleuren, eenvoudige vormen en functioneel design.
Via Carls afbeeldingen wordt haar esthetiek over de hele wereld verspreid. Zij wordt een pionier binnen het Zweedse design wiens ideeën vandaag de dag nog steeds voortleven. Ondanks haar centrale rol heeft Karin lang in de schaduw van haar man gestaan. Maar steeds meer mensen zien nu in dat “Een huis” evenzeer haar kunst is – zonder Karin zou de kunst van Carl Larsson er heel anders hebben uitgezien.
Geschreven door Carl op een kaart op Karindag, 2 augustus 1894. Karin was toen 36 jaar.
FELICITATIE OP KARINDAG 2 AUGUSTUS. Aquarel, Oost-Indische inkt en potlood, Carl Larsson, 1894.
FELICITATIE OP KARINDAG 2 AUGUSTUS.
Aquarel, Oost-Indische inkt en potlood, Carl Larsson, 1894.
IN VALAND. INTERIEUR MET KARIN EN SUZANNE. Olieverf, Carl Larsson, 1887.
IN VALAND. INTERIEUR MET KARIN EN SUZANNE.
Olieverf, Carl Larsson, 1887.
PONTUS OP DE VLOER. Olieverf, Carl Larsson, 1890.
Tijdens de eerste periode van het kunstenaarsleven van het echtpaar Larsson verhuizen zij tussen verschillende landen en steden. De kinderen worden geboren waar het gezin woont en werkt, totdat zij zich uiteindelijk in 1901 vestigen in Sundborn en Lilla Hyttnäs. Het paar krijgt acht kinderen, van wie er zes de volwassen leeftijd bereiken. De oudste is Suzanne, geboren in 1884 in Grez-sur-Loing, gevolgd door Ulf in 1887 in Göteborg, Pontus in 1888 in Parijs, Lisbeth in 1891 in Stockholm, Brita in 1893 in Marstrand, en Mats in 1894 in Stockholm, die tragisch genoeg als baby overleed. Daarna werden ook Kersti in 1896 en Esbjörn in 1900 in Stockholm geboren.
KARIN EN ESBJÖRN. Olieverf, Carl Larsson, 1909.
Karin en Esbjörn. Zoon Esbjörn overhandigt een boeketje leverbloempjes aan zijn moeder Karin in het huis van de familie aan de Blindgatan in Falun. Als moeder wordt zij door een van haar dochters in een interview in de 20e eeuw als volgt beschreven: “Zij is niet alleen de allerliefste moeder ter wereld – zij is de allermoedigste, wijste en wilskrachtigste – maar op een ongelooflijk stille manier. Zodat de meesten het niet vermoeden – dat is wat zo wonderbaarlijk is aan moeder.” Zij vervolgt: “Het gebeurde uiteindelijk zoals moeder het wilde, maar niet op een manier dat men het merkte.”
LENTEAVOND. Aquarel, Carl Larsson, 1900.
Karin naait vrijwel alle kleding voor het gezin – van alledaagse kleding tot fijnere kledingstukken en hoeden. Op het schilderij draagt dochter Brita kleding die haar moeder met zorg voor zowel functie als esthetiek heeft gemaakt, ontworpen om in te spelen en te bewegen.
Karin heeft een grote belangstelling voor tuinieren en koken. Zij gebruikt vaak ingrediënten uit de eigen tuin en houdt ervan om feesten te geven en de tafel mooi te dekken. Vandaag de dag stelt de huidige gastvrouw nog steeds fantasierijke bloemstukken samen op de boerderij. Veel van Carls schilderijen tonen de maaltijden van het gezin. Het eten is rustiek en zelfgemaakt. Tegelijkertijd is het modern. Karin laat zich inspireren door de internationale keuken en haar tijd in Grez. Verschillende persoonlijke recepten worden nog steeds gebruikt. Een traditie die tot op de dag van vandaag voortleeft, is dat velen in de familie voor Kerstmis “Karins peperkoek” bakken in de keuken van de boerderij.
FOTO: Carl Larsson-gården, 1905.
Karin en Carl hebben een voor hun tijd ongewoon gelijkwaardige relatie. Al vroeg wordt duidelijk welke betekenis zij voor elkaar hebben in het leven – en in de kunst. Het huis wordt Karins grote artistieke project. Haar kleurgevoel en stijlgevoel zijn minstens zo trefzeker als die van Carl. Zij is het ook die het laatste woord heeft. Wanneer een schilderij in de eindfase is, is zij degene die zegt: “Raak het niet meer aan Carl – het is goed zo.” Op de foto zit Karin met een van de kinderen op schoot in de tuin van Lilla Hyttnäs. Haar plek op aarde voor inspiratie en creatie.
FOTO: Henry B. Goodwin, 1924. Nationalmuseum, Cecilia Heisser.
Karin Larsson is een veelzijdig kunstenaar en textielkunstenaar die een doorslaggevende rol speelt bij de inrichting van het huis Lilla Hyttnäs in Sundborn. Karins kunstenaarschap omvat textiel, borduurwerk, weven en interieurontwerp, wat kenmerkend wordt voor het Zweedse huis rond de eeuwwisseling van 1900. Karin is een drijvende creatieve kracht wiens artistieke visie zowel het huis als de Zweedse interieurstijl vormgeeft.
Karins kleding is baanbrekend en breekt met de ingesnoerde mode van die tijd. Zij creëert losse kledingstukken van linnen, wol en katoen. Ze zijn praktisch, mooi en bieden bewegingsvrijheid in kleurrijke tinten zoals blauw, groen en paars. Kleine borduursels en geweven details brengen de eenvoud tot leven.
De gestreepte jurk is een van haar bekendste kledingstukken. Deze is genaaid van eenvoudig katoen met blauwe en witte strepen. De jurk heeft geen korset en beschikt over praktische zakken – ontworpen om in te werken, te schilderen en voor de kinderen te zorgen. Het weerspiegelt Karins idee van schoonheid in het dagelijks leven. Wanneer bezoekers naar Lilla Hyttnäs komen, dragen de gidsen nog steeds hetzelfde model – een levende herinnering aan haar stijl.
