VIKINGATOCHT IN DALOM. Aquarel, Carl Larsson, 1900.
Model staan voor papa Carl maakt deel uit van de opvoeding van de kinderen. Het schilderij “Op vikingatocht in Dalom” toont alle kinderen samen tijdens een boottocht in Sundborn, het enige schilderij waarop zij allen bijeen zijn. Carl vangt het moment met een warm en harmonisch gevoel, vol energie en activiteit. De kleding van de kinderen is ontworpen door Karin en aangepast aan het leven en spel van kinderen, iets wat voor die tijd ongebruikelijk is. Haar handwerk draagt bij aan het tijdloze gevoel dat Carl in zijn werken vastlegt.
NAAMDAG OP HÄRBRET. Aquarel, Carl Larsson, 1898.
Carl beeldt af hoe de kinderen zich verkleden om de naamdag van dienstmeisje Emma te vieren. Tegen Karins textiele vormgeving – het gestreepte plafondkleed met geborduurde vogels en de rode bollen geïnspireerd op de versieringen van de klederdracht – componeert hij zijn beeld van het dagelijks leven van het gezin. Karins vormentaal wordt het kader waarbinnen hij werkt.
Carl en Karin Larsson krijgen acht kinderen, waarvan zes de volwassen leeftijd bereiken. De oudste is Suzanne (1884-1958) en na haar volgen vier broers en drie zussen; Ulf (1887-1905), Pontus (1888-1984), Lisbeth (1891-1979), Brita (1893-1982), Mats (1894, overleed op twee maanden), Kersti (1896-1975) en Esbjörn (1900-1937).
Na kerst en zomers in Sundborn te hebben doorgebracht, verhuist het gezin in 1901 naar Lilla Hyttnäs. Daar groeien de kinderen op en kunnen wij het leven van het gezin precies zoals het was volgen door schilderijen als “Brita’s middagdutje”, “Naamdag op härbret”, “Brita, een kat en een boterham” en “Een badplaats”. Men kan zeggen dat Carl en Karin samen “het Instagram van die tijd” creëren, waar de toeschouwer wordt uitgenodigd in hun huis en een inkijk krijgt in een warm, liefdevol en creatief gezinsleven.
Ook vandaag worden wij als bezoekers uitgenodigd om deel te nemen aan de wereld van de kinderen in Sundborn. Nieuwe generaties nemen het over en Carl Larsson-gården is nog steeds een levend huis waar de familie op de boerderij woont om kerst te vieren en te genieten van eindeloze zomers.
SUZANNE. Aquarel, Carl Larsson, 1894.
Suzanne wordt in augustus 1884 geboren in Grez-sur-Loing. Zij is hun eerstgeborene en hoewel Carl denkt dat het een Ulf zal worden, is hij euforisch over zijn kleine dochter en schrijft zalige brieven aan zijn schoonmoeder. Suzanne zal vele malen in haar leven model staan voor Carl en toont zelf artistieke aanleg. De bloemen die zij op de muren van haar kamer in Lilla Hyttnäs schildert, zijn er nog steeds. Zij volgt een opleiding tot verpleegkundige op Sophiahemmet, maar nadat zij in 1911 met arts Petrus Ranström is getrouwd, wijdt zij zich aan de kinderen. Gunlög wordt geboren in 1912, Stig in 1914 en Tage in 1915. Zij vestigen zich in Eskilstuna.
ULF EN PONTUS. Aquarel, Carl Larsson, 1894.
Ulf wordt in april 1887 geboren in Göteborg, waar het gezin woont wanneer Carl lesgeeft op de kunstacademie Valand. Ook Ulf wordt op talloze schilderijen geportretteerd. Ulf is geïnteresseerd in landbouw en Carl gelooft lange tijd dat hij boer zal worden. Tragisch genoeg krijgt hij in 1905 een blindedarmontsteking en overlijdt hij aan de gevolgen van de operatie op slechts 18-jarige leeftijd. Het verdriet treft Carl en het gezin zeer hard en Carl reist in zijn verdriet door Europa met Karins goede herinnering. De brieven naar huis ademen verdriet en weemoed.
Pontus wordt op 26 oktober 1888 geboren in Parijs, waar Carl aan grote opdrachten werkte. Suzanne en Ulf blijven dat jaar thuis bij grootmoeder in Hallsberg en mogen hun nieuwe broertje pas ontmoeten wanneer Carl en Karin thuiskomen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vervult Pontus zijn dienstplicht op de kruiser Fylgia en blijft hij zijn hele leven van zeilen houden. Hij volgt een opleiding tot scheepsbouwer aan de Kungliga Tekniska Högskolan in Stockholm en werkt 50 jaar als civiel ingenieur en constructeur bij AB Separator in Stockholm en Duitsland. In 1933 trouwt hij met Fredrika Sandberg (Rika) en zij krijgen in 1940 dochter Anna-Lisa.
ATELIÉRIDYLLE. Pastel, Carl Larsson, 1885.
Karin wordt geportretteerd met het eerste kind van het paar, Suzanne, in het atelier in Grez-sur-Loing waar Carl en Karin als pasgetrouwden wonen. Het werk is een pastelschilderij waarbij het pastelkrijt zowel lijnen als vlakken creëert, wat het schilderij zijn karakteristieke poederachtige en fluweelzachte oppervlak geeft. Het schilderij heeft onlangs een uitgebreide conservering ondergaan en wordt getoond in het Nationalmuseum.
IN HET NACHTHEMD / LISBETH MET GELE TULP.
Aquarel, Carl Larsson, 1894.
IN HET NACHTHEMD / LISBETH MET GELE TULP. Aquarel, Carl Larsson, 1894.
Lisbeth wordt in februari 1891 geboren op Glasbruksgatan op Söder in Stockholm. Zij blijkt meteen een vrolijk kind te zijn en wordt ijverig door Carl geschilderd. Lisbeth volgt een opleiding tot fysiotherapeut en gymnastiekdirecteur op Arvedsons gymnastikinstitut in Stockholm. Zij woont samen met Brita in Duitsland tijdens de Eerste Wereldoorlog. In 1919, slechts enkele maanden na Carls dood, trouwt zij met bankier Gustaf Brunkman. Zij wonen vervolgens in Berlijn, Kopenhagen en uiteindelijk in Djursholm. Zij krijgen drie kinderen – Kersti in 1920, Karin in 1923 en Birgit in 1925.
BRITA EN IK. Aquarel, Carl Larsson, 1895.
Brita wordt in mei 1893 geboren in Marstrand. Zij groeit op in Stockholm, Göteborg en in de zomers in Sundborn. In 1910 reist zij naar Duitsland om haar Duits te verbeteren en ontmoet dan Gustav Friederich die later haar man wordt. Brita werkt tijdens de oorlog als fysiotherapeut in Bremen en Hamburg. Pas na de oorlog, in 1920, kan zij eindelijk met Gustav trouwen. Zij krijgen de kinderen Ulwa in 1921, Locki in 1923, Daike in 1925 en Nils in 1930. Gustav overlijdt in 1933 en dan verhuist Brita terug naar Falun waar zij opnieuw als fysiotherapeut gaat werken.
FOTO: Carl Larsson-gården. Karin op het Marcusplein. Venetië, 1894.
FOTO: Carl Larsson-gården.
Karin op het Marcusplein. Venetië, 1894.
Op een foto uit Venetië uit 1894 ziet men Karin in de wind tussen de duiven op het Marcusplein staan. Men kan zien dat zij zwanger is en het is kleine Mats die onderweg is. Mats wordt in november 1894 in Stockholm geboren maar overlijdt reeds in januari 1895, slechts twee maanden oud. Het verdriet is groot. In een brief aan Hilda schrijft Karin: “Onze kleine jongen is vanochtend zo zachtjes ingeslapen. Hij ligt al gewikkeld, wit en koud daar buiten in het atelier. Wij zijn dankbaar dat hij niet langer hoefde te lijden.”
KARIN EN KERSTI. Aquarel, Carl Larsson, 1898.
Eind maart 1896 wordt Kersti geboren, ook zij teer en zwak. Maar Kersti overleeft gelukkig, hoewel zij in haar jeugd problemen heeft met haar longen en lange periodes bij de Zorns in Mora verblijft om rust te krijgen. Wanneer zij weer sterk is, is het haar wens om tuinierster te worden. In 1917 gaat zij naar Rudolf Abelins nieuwe tuinbouwschool op Adelsnäs en doet zij stage op Vrams Gunnarstorp. In 1918 ontmoet zij luitenant Axel Frieberg. Zij trouwen in 1921 en verhuizen naar Spadarvet. Zij krijgen de kinderen Ulla-Brita in 1922, Anders in 1924, Marit in 1925, Ulf in 1932 en Karin in 1939.
ESBJÖRN. Aquarel, Carl Larsson, 1900.
Esbjörn die op 5 mei 1900 in Stockholm wordt geboren, wordt hun achtste en laatste kind. Reeds het jaar daarop worden zij permanent in Sundborn gevestigd en daar groeit Esbjörn op. Hij en Karin brengen veel tijd samen door. Hun koffiemomenten worden vaak in de brieven beschreven. Esbjörn volgt een opleiding tot landbouwkundig ingenieur in Alnarp en koopt een boerderij buiten Strängnäs. Hij trouwt in 1929 met Greta, een jaar na Karins dood. Zij krijgen zoon Lars in 1930. Tijdens de depressie van de jaren dertig en de moeilijke economische situatie is het lastig om de boerderij te behouden en Esbjörn wordt gedwongen deze te verkopen, waarna zij naar Lilla Hyttnäs verhuizen. Maar daar gaan de moeilijkheden van het gezin door en Esbjörn neemt in 1937 zijn leven.
